واقعيت‌هاي غذاي پرواز

 

آنچه باید در مورد صرف غذا در هواپیما بدانید

 

بدون شک بدترين چيزي که در يک پرواز طولاني با آن روبرو خواهيد شد، غذاست. تکانهاي ناگهاني، نوزادان پرسروصدا و تاخيرهاي بيدليل را فراموش کنيد؛ خوردن غذاهاي هواپيما همواره يک تجربه ناخوشايند (و معمولا همراه با دل درد) بوده است. در بهترين حالت، غذا صرفا قابل خوردن است. در بدترين حالت، با يک ظرف پلاستيکي بسيار داغ خورش بيمزه، برنج سوخته، گوشت مثل چرم، و سبزيجاتي که از شدت جوشيدن ديگر قابل تشخيص نيستند، مواجه هستيم.

سرآشپز گوردون رمزي نيز چندان دل خوشي از اين غذاها ندارد و به تازگي فاش کرده است که غذاي هواپيما را نميخورد و در طول پرواز از غذاهاي خانگي استفاده ميکند. او ميگويد: «من ده سال در خطوط هواپيمايي کار کردهام؛ پس خوب ميدانم که اين غذا کجا بوده و به کجا ميرود و چه مدت طول کشيده است که غذا به هواپيما برسد». ناگفته نماند که رمزي تجربه زيادي در مورد غذا خوردن در هواپيما دارد. رستوران وي به نام «غذاي پرواز» در فرودگاه لندن، بستههاي غذاي بيرون بري را ميفروشد که مناسب مصرف در ارتفاع 35 هزار پايي هستند. اما آيا او درست ميگويد؟ آيا واقعا غذاي هواپيما اينقدر بد است؟ بهتر است اين واقعيتهاي تلخ در مورد غذاي هواپيما را بخوانيد.

  علي فرقاني فرد

دانشجوي دکتري گردشگري و مدرس دانشگاه

 

 

Ali.forghani.fard@gmail.com

 

 غذاي آماده؛ صنعت ميلياردي

تفاوتي ندارد که در بخش اکونومي يا بيزينس هواپيما باشيد؛ همه غذاها از يک مکان آمده‌اند: يک آشپرخانه صنعتي در نزديکي فرودگاه؛ جايي که در آن غذا پيش از پرواز طبخ شده و سپس در طول پرواز مجددا گرم مي‌شود.

در اروپا، اکثر غذاها توسط گيت گورمت در سوييس و يا اسکاي شفز در آلمان تهيه مي‌شوند. اين دو آشپزخانه غذاي بيش از 260 ايرلاين را تامين مي‌کنند.

اکثر اين آشپزخانه‌هاي صنعتي، روزانه حدود 25 هزار وعده غذايي را تهيه مي‌کنند. مرکز کيترينگ پرواز امارات در دبي، بزرگترين آشپزخانه صنعتي جهان، روزانه 170 هزار وعده غذايي را عرضه مي‌کند. اين به معناي 58 ميليون نان، 4300 تن مرغ، و 3.6 تن خرچنگ در سال است. پيتر جونز، پروفسور بازنشسته کيترينگ مسافرتي در دانشگاه سوري معتقد است که سالانه يک ميليارد وعده غذايي در صنعتي به ارزش 10 ميليارد دلار در سال مصرف مي‌شود. او مي‌گويد: «طعم غذا چندان هم نيست. مهم اين است که غذا و ساير وسايل مربوط به صرف غذا به موقع به هواپيما برسند. در هواپيماي ايرباس حدود 40 هزار قلم وسيله نياز است که بارگيري آنها نبايد بيش از 90 دقيقه زمان ببرد.»

 

  گول برچسب «تازه» را نخوريد؛ اين غذا ممکن است 72 ساعت پيش تهيه شده باشد

با وجود برچسب هايي که ادعا مي کنند غذا «به تازگي تهيه شده است»، اکثر غذاهاي هواپيما مدت‌ها پيش از سرو شدن براي مسافران، تهيه مي‌شوند. معمولا اين غذاها بين 12 تا 72 ساعت قبل از پرواز آماده مي‌شوند. البته پروفسور جونز مي‌گويد: «بر اساس استانداردهاي بين‌المللي سلامت غذا، مي‌توان غذا را تا 5 روز در يخچال نگهداري کرد.»

سالادها، دسرها، قطعات نان، کارد و چنگال‌هاي پلاستيکي و دستمال‌ها در سيني‌هايي روي زمين قرار مي‌گيرند و سپس به چرخ دستي‌هايي که قرار است وارد راهرو هواپيما شوند، منتقل مي‌گردند. غذاهاي گرم در ظروف بزرگ صنعتي تهيه شده و در ظروف پلاستيکي با درپوش آلومينيومي ريخته مي‌شوند، سپس به سرعت سرد شده و در مدت 90 دقيقه به دماي 5 درجه سانتيگراد مي‌رسند.

 

  اگر مزه پلاستيک ميدهند، به اين دليل است که واقعا پلاستيکي هستند!

مسافران بخش درجه يک پرواز فکر مي‌کنند که غذاي آنها تازه‌تر از غذاي مسافرين اکونومي است. اما غذاي آنها نيز اگرچه ممکن است در ظروف مجلل و با شکوه سرو شود، بر روي زمين طبخ شده است. برخي آشپزان دستورات قدم به قدمي را براي ميهمانداران تهيه کرده‌اند که به آنان کمک مي‌کند تا غذاها را به شکل ظريف‌تري آماده کنند؛ بدين ترتيب با اينکه هر دو غذا کاملا شبيه به هم هستند، اما غذاي بخش درجه يک جذاب‌تر به نظر مي‌رسد.

امکان استفاده از کارد و چنگال فلزي به جاي ظروف پلاستيکي که در اختيار مسافرين اکونومي قرار مي‌گيرد را نيز فراموش نکنيد. نه تنها استفاده از کارد و چنگال پلاستيکي بسيار دشوار است، بلکه محققين اثبات کرده‌اند که استفاده از آنها باعث بدتر شدن طعم غذا نيز مي‌شود. در اين شرايط، پديده‌اي به نام «انتقال احساس» رخ مي‌دهد که مي‌تواند احساس بينايي منفي را به يک طعم نامطبوع تبديل کند.

پروفسور چارلز اسپنس، روانشناس دانشگاه آکسفورد مي‌گويد: «ما نشان داده‌ايم که اگر کارد و چنگال سنگين‌تري داشته باشيد، حس بهتري نسبت به غذا خواهيد داشت و حاضريد پول بيشتري براي آن بپردازيد.»

  غذاهاي آبکي را انتخاب کنيد و از پاستا بپرهيزيد

تنها يک راه وجود دارد که مطمئن شويد غذايتان خشک و مشمئزکننده نيست: پرآب‌ترين گزينه را انتخاب کنيد. غذاهاي آبکي، سوپ، تاس کباب و امثال اينها همواره طعم بهتري در طول پرواز دارند. سرآشپر فرانسوي ريموند اوليور را مخترع نظريه «هرچه آبدارتر بهتر» مي‌دانند، فردي که در سال 1973 غذاهاي تاس کباب فرانسوي و مرغ آب پز را به عنوان غذاي اصلي يک ايرلاين فرانسوي جديد معرفي کرد.

از سوي ديگر، بهتر است از خوردن پاستا، ماکاروني، و غذاهاي داراي برنج اجتناب کنيد. اين غذاها در هنگام گرم شدن مجدد، حالت خود را از دست مي‌دهند و به يک توده بزرگ تبديل مي‌شوند. مورد ديگري که بايد از آن بپرهيزيد، غذاهاي سرخ شده هستند؛ اين غذاها پس از گرم شدن مجدد بي‌مزه و نامطبوع مي‌شوند.

 

  با خودتان نمک و فلفل بياوريد

شرايط درون هواپيما موجب ضعيف شدن حس چشايي شده و باعث مي‌شوند تا غذاها و نوشيدني‌ها بي‌مزه‌تر از حالت واقعي به نظر برسند. پروفسور بري اسميت از مرکز مطالعات حس‌ها واقع در دانشگاه لندن معتقد است: «براي تجربه يک غذاي لذت‌بخش، محيط درون هواپيما بدترين محيطي است که مي‌توانيد تصورش را بکنيد». در ارتفاع 30 هزار پايي، رطوبت کمتر از 12 درصد است؛ يعني خشک‌تر از اکثر صحراها. اين امر باعث خشک شدن بيني شده و امکان بوييدن غذا و لذت بردن از طعم آن را دشوار مي‌کند. علاوه بر اين، کم شدن فشار هوا باعث از کار افتادن گيرنده‌هاي چشايي مي‌شود.

مطالعه‌اي در سال 2010 نشان داده است که درک ما از طعم شوري در هواپيما تا حدود 30 درصد کاهش مي‌يابد، و اين رقم براي طعم شيريني حدود 20 درصد است. پس اگر غذايي بر روي زمين با بهترين طعم و مزه تهيه شده باشد، ممکن است در هواپيما کاملا بي‌مزه به نظر برسد؛ بدين ترتيب آن بسته‌هاي کوچک نمک، فلفل و يا سس تند مي‌توانند مفيد واقع شوند.

  يک فنجان چاي دلچسب؟ متاسفانه در اين ارتفاع ممکن نيست

پايين بودن فشار هواي درون کابين بدين معني است که آبي که همواره در دماي 100 درجه به جوش مي‌آمد، در 90 درجه سانتيگراد به جوش خواهد آمد که نمي‌توان از آن انتظار يک چاي خوشمزه و دلچسب داشت. علاوه بر اين، خشک بودن سينوس‌هاي مسافرين نيز مي‌تواند باعث تغيير طعم قهوه شود.

خود آب نيز مسئله ساز است. براي تهيه قهوه در هواپيما همواره از بطري‌هاي آب معدني استفاده نمي‌شود؛ بلکه آب نوشيدني موجود در هواپيما مورد استفاده واقع مي‌گردد که اگرچه تميز است، اما چندان باکيفيت و مطلوب نيست. توقف‌هاي بسيار کوتاه در طول راه بدين معني است که زمان کافي براي تميزکردن شيرها و لوله‌ها وجود ندارد، که منجر به انباشته شدن آلودگي‌ها مي گردد.

برخي از خطوط هواپيمايي، اين مشکل را از طريق استفاده از انواع جديدي از نوشيدني‌هاي داغ محبوب‌مان حل کرده‌اند. خطوط هواپيمايي سنگاپور از يک قهوه مخصوص هواپيما استفاده مي‌کنند (در اين نوع قهوه، به جاي استفاده از دانه‌هاي قهوه عربيکا، از دانه‌هاي روبوستا استفاده شده است که طعم و بوي قوي‌تري دارند)؛ و يکي از توليدکنندگان چاي در انگلستان، چايي را طراحي کرده است که در صورت دم کردن آن در دماهاي پايين‌تر، طعم و بوي خوبي خواهد داشت.

 

  سرآشپز خاص، غذاي خاص

برخي خطوط هواپيمايي به منظور ارائه غذاي عالي و باکيفيت، با سرآشپزان مشهوري همکاري مي‌کنند که دستورالعمل‌هاي دقيق و سختگيرانه‌اي براي آماده‌سازي، تهيه و سرو غذا دارند. ويرجين آتلانتيک با «لورين پاسکال» قرارداد بسته است تا سالاد ماهيچه تايلندي‌اش را به هواپيماهاي اين ايرلاين ببرد، و همکاري «هستون بلومنتال» با بريتيش ايرويز باعث شده است تا برياني گوشت و سيب زميني مخصوص وي به آسمان‌ها راه يابد.

حضور سرآشپرهاي معروف باعث شده است که نظارت بر تهيه و سرو مواد غذايي تشديد شود. تمامي مواد غذايي (حتي آن برگ جعفري کوچک روي سوپ گوجه فرنگي) با دقت يک صدم گرم اندازه‌گيري مي‌شوند. اين مسئله موجب صرفه‌جويي براي خطوط هواپيمايي نيز مي‌گردد. در دهه 80، خطوط هواپيمايي آمريکايي دريافتند که مي‌توانند با حذف تنها يک زيتون از سالاد هر مسافر، سالانه 31 هزار دلار صرفه‌جويي داشته باشند.

  سيني تاشوي مقابل خود را حسابي تميز کنيد

مسمويت غذايي به ندرت در هواپيما اتفاق مي‌افتد. اما با اين حال آشپزان نمونه‌اي از تمام غذاهاي تهيه شده را نگه مي‌دارند تا در صورت شکايت‌هاي احتمالي بتوانند آنها را آزمايش کنند. علاوه بر اين، خلبانان و کمک خلبانان غذاهاي متفاوتي مي‌خورند تا ناگهان تمام افرادي که توانايي هدايت هواپيما را دارند دچار مسموميت نشوند.

متخصصين بهداشت توصيه مي‌کنند که در هنگام پرواز، حتما دستمال ضدعفوني کننده همراه داشته باشيد. به نظر مي‌رسد سيني‌هاي تاشو کثيف‌ترين سطوح درون هواپيما باشند؛ به گونه‌اي که ميزان باکتري‌هاي آنها حتي از صندلي توالت نيز بيشتر است. اليسون هوپ، يکي از کارکنان سابق خطوط هواپيمايي، سال گذشته در مورد قرار دادن غذا بر روي اين سيني‌ها هشدار داده بود. وي اظهار داشت: «متاسفانه سيني‌هاي تاشو بسيار کمتر از آن چيزي که مي‌توانيد تصور کنيد، تميز مي‌شوند.»

 

منبع: www.dailymail.co.uk