درباره دهمین نمایشگاه گردشگری و صنایع وابسته: ضعف تبليغات و اطلاع‌رساني: انتقاد مشترک

 

با توجه به فضاي به شدت رقابتي حاکم بر مقاصد گردشگري در سطح جهان و همچنين فصلي بودن فعاليتهاي گردشگري، مديران اينگونه مقاصد با چالشهايي مواجه شدند که آنان را ملزم ميسازد به سمت استراتژيهاي متمايزسازي و تنوع بخشي به محصول حرکت کنند. رويدادها در حوزه گردشگري به عنوان ابزاري قدرتمند و راهحلي اثربخش براي افزايش مزيت رقابتي و مقابله با فصلي بودن مقاصد گردشگري، امروزه از نقشي حياتي برخوردار شدهاند. نمايشگاههاي تخصصي بينالمللي از مهمترين رويدادهاي گردشگري در سطح دنيا ميباشند که علاوه بر نقش حياتي که به عنوان يک رويداد گردشگري ايفا ميکنند، يکي از مهمترين ابزارهاي توسعه صادرات به خصوص صادرات غير نفتي و اقتصاد بدون نفت محسوب ميشوند. همچنين شرکتها از طريق نمايشگاههاي بينالمللي ميتوانند با خريداران بالقوه و مهم مذاکره نمايند و از نتايج بسيار مهم حضور شرکتها در نمايشگاههاي بينالملل، عقد قراردادهاي عمده و انجام سرمايهگذاريهاي مشترك است که به ميزان قابل ملاحظهايي به روابط بازرگاني بينالملل تأثير مثبت مي گذارد و باعث ايجاد رقابت و مبادله اطلاعات و دانش فني مي گردد. ترديدي نيست که هر يک از مؤسسات يا شرکت هايي که تصميم مي گيرند در يک نمايشگاه بين المللي مشارکت کنند يا کالاهاي خود را عرضه نمايند، انتظار دارند که حضور آن ها در نمايشگاه مؤثر و با موفقيت روبرو شود.

دهمين نمايشگاه بينالمللي گردشگري و صنايع وابسته به عنوان مهمترين رويداد گردشگري کشور با هدف معرفي زمينهها و ظرفيتهاي صنعت گردشگري ايران با حضور سازمانها، شرکتها و نهادهاي داخلي و خارجي فعال در حوزه گردشگري، در محل دائمي نمايشگاههاي بينالمللي تهران از 18 تا 21 بهمن ماه برگزار شد.

در اين نمايشگاه  381 شرکت داخلي و 65 شرکت خارجي از 21 کشور جهان، آخرين دستاوردهاي حوزه گردشگري را در فضايي به وسعت 40 هزار متر مربع به نمايش گذاشتند. رحماني موحد، معاون گردشگري سازمان ميراث فرهنگي، صنايع دستي و گردشگري کشور پيش از شروع نمايشگاه بيان داشته که "نمايشگاه دهم از نظر کيفي و کمّي رشد داشته است". همچنين وي معتقد است در نمايشگاه دهم که با حضور 21 کشور از کشورهاي هدف گردشگري برگزار ميشود، به برگزاري يک نمايشگاه بينالمللي نزديک شدهايم. نشريه هتل نظر تعدادي از متخصصين و فعالين اين حوزه را درباره دهمين نمايشگاه گردشگري و صنايع وابسته جويا شده و اينکه آيا نمايشگاه امسال پاسخگوي نياز آنها بوده است يا خير؟

  محسن قنبري

کارشناس ارشد گردشگري


حسن تقيزاده انصاري

مديرعامل هلدينگ گردشگري مارکوپولو:

   با برگزارکنندگان حرفهاي

اين دست نمايشگاهها همکاري کنيم

در سال گذشته "سفرهاي مارکوپولو" در نمايشگاه حضور نداشت، اما مي‌توان گفت در مجموع نمايشگاه خوبي امسال برگزار شد و در کل شاهد روند رو به رشدي هرساله در اين زمينه هستيم. نياز است حوزه بين‌المللي نمايشگاه تقويت شود و شاهد شرکت‌کنندگان خارجي بيشتر از قبل باشيم در کنار اين موضوع مي‌توان براي هرچه نزديک‌تر کردن نمايشگاه به استانداردهاي بين‌المللي با برگزارکنندگان حرفه‌اي اين دست نمايشگاه‌ها همکاري کرد؛ به طور مثال بزرگترين نمايشگاه‌هاي گردشگري جهان مثل ITB  آلمان اين رويداد را در کشورهاي ديگر نيز اجرا مي‌کنند. در نهايت مي‌توان گفت جا دارد نمايشگاه تخصصي‌تر برگزار شود و تمرکز بيشتري بر هتلداري و مبحث تور‌گرداني شود تا صنايع وابسته.

محمدرضا رضواني

استاد گردشگري دانشگاه تهران:

   مشارکت جامعه علمي

با نمايشگاه کم است

اطلاع‌رساني و تبليغات نمايشگاه ضعيف بود. حتي داخل خود نمايشگاه هم براي برنامه‌هاي جانبي و نشست‌هاي علمي برگزار شده، تبليغ و اطلاع‌رساني صحيح انجام نشده بود. براي چنين نشست‌هايي بايد حداقل در ورودي سالن‌ها اطلاع‌رساني درست انجام شود و افراد به سمت محل برگزاري هدايت شوند.

 مشارکت جامعه علمي و متخصصين دانشگاهي و همکاري آن ها با نمايشگاه کم است و بيشتر شاهد حضور شاغلين صنعت گردشگري کشور هستيم، درحاليکه دانشگاه و صنعت مکمل يکديگر هستند و شايسته است شرکت ها و مجموعه‌ها از حضور افراد علمي  در کنار خود بهره برند.

عبدالحميد حميدي

رياست جامعه هتلداران کردستان:

   در مجموع نمايشگاه امسال مفيد بود

سال گذشته جامعه هتلداران با هدف معرفي هتل‌هاي استان کردستان به مردم در نمايشگاه حضور داشت، پکيج‌هايي آماده شده بود و کليه هتل‌ها اعم از ميهمانپذير و يک ستاره با قيمت‌هايشان در اين پکيج‌ها معرفي شده بود اما به دلايل مختلف از جمله جانمايي نامناسب غرفه نتيجه دلخواهي کسب نکرد به همين دليل هيئت مديره جامعه هتلداران امسال براي شرکت در نمايشگاه رضايت نداد.  امسال هتل شادي در نمايشگاه حضور داشت و براي اين هتل که اولين تجربه حضور در نمايشگاه را داشت نمايشگاه راضي‌کننده بود و با استقبال مردم و آژانس‌هاي مسافرتي مواجه شديم. ضمن اينکه در کنار معرفي هتل به معرفي استان کردستان و قابليت‌هاي گردشگري و پتانسيل‌هاي منطقه نيز پرداختيم و در مجموع فکر مي‌کنم نمايشگاه امسال براي معرفي استان کردستان و گروه هتل‌هاي شادي مفيد بود.

عباس قاسمي

مديرعامل شرکت مبلمان پاندا:

   نسبت به سال گذشته بهتر بود

ظواهر نشان مي‌داد عليرغم نمايشگاه هتلداري مشهد که هر سال از کيفيت آن کاسته مي‌شود ولي نمايشگاه تهران نسبت به سال گذشته بهتر بود. 

اغلب افرادي که ما اينجا ملاقات مي‌کنيم کساني هستند که هر سال به خاطر علاقه شخصي‌شان به نمايشگاه مي‌آيند و تقريبا همه آشنا هستند. شرکت نمايشگاهي بايد سعي در جذب مخاطب جديد و متخصص بيشتري کند. شرکت مبلمان پاندا هر ساله در نمايشگاه‌هاي سطح کشور شرکت مي‌کرد اما در سال آينده ديگر در هيچ نمايشگاه گردشگري در سطح کشور به علت کيفيت پايين آنها شرکت نخواهد کرد و فقط در نمايشگاه گردشگري تهران آن هم فقط به خاطر مرکز بودن و گستردگي آن حضور خواهيم کرد.

مسعود ياوري

مديرفروش گروه صنعتي صاعدي:

   از جانمايي غرفه راضي نيستيم

گروه صنعتي صاعدي از حضور در نمايشگاه نسبت به سال گذشته رضايت بيشتري دارد،  امسال بازديدکننده‌هاي متخصص بيشتري داشتيم که منجر به قراردادهاي فروش نيز شد اما از جانمايي غرفه خيلي راضي نبوديم.

رضا کاکاسلطاني

استاد رشته هتلداري:

   فرصت مناسبي براي دانشجويان بود

نمايشگاه خوبي بود، همچنين براي دانشجويان فرصت مناسبي بود تا با آخرين تغييرات در هتل‌ها و آژانس‌ها آشنا شوند.

جعفر باپيري

استاد دانشگاه و محقق گردشگري:

    براي شخص من نمايشگاه مفيد بود

تصور مي‌كنم هنوز در برگزار چنين رويدادهاي حرفه‌اي نشده‌ايم و صاحبان غرفه‌ها نيز عمدتا با رفتار حرفه‌اي آشنا نيستند كه اين نياز به آموزش را بيش از پيش نشان مي‌دهد. حرفه‌اي شدن جنبه‌هاي مختلف را در بر مي‌گيرد اعم از برنامه‌ريزي، هدف‌گذاري، طراحي غرفه، نحوه رفتار در جلسات و شيوه پاسخگويي به بازديدکنندگان، مستندسازي، پيگيري‌ها بعد از نمايشگاه و سنجش بازگشت سرمايه‌گذاري. به هر حال نمايشگاه نيز يكي از كانال‌ها و روش‌هاي بازاريابي است و بايد جايگاه آن در برنامه بازاريابي شركت‌ها تعريف شود.

البته شركت‌هايي بودند كه در سايه تجارب بين‌المللي و حضورهاي فراوان در نمايشگاه‌هاي داخلي با برنامه دقيق‌تر و رفتار حرفه‌اي‌تر حضور داشتند. براي شخص من نمايشگاه مفيد بود. از قبل اهدافي داشتم و فكر مي‌كنم به 70 درصد از آنچه مي‌خواستم دست يافتم. با افرادي كه بايد، ديدار كردم و همچنين با تعدادي شركت نوپا و ايده جديد آشنا شدم كه هيجان‌انگيز بود.

حميد کشايي

مديرعامل گروه هتلهاي کوثر:

    بازديدکننده عام که هدف اصلي ما بودند نداشتيم

گروه هتل‌هاي کوثر با هدف جذب بازارهاي بيشتر و معرفي مجموعه و امکانات آن و ارتباط بيشتر با مردم در اين نمايشگاه شرکت کرده بود ولي متاسفانه به دليل عدم برنامه‌ريزي صحيح و اصولي از سوي متوليان امر نمايشگاه، اين هدف محقق نشد. نه تنها درمورد گروه هتل‌هاي کوثر، بلکه اکثر شرکت‌کنندگان در نمايشگاه از اينکه امسال فقط اصحاب صنعت گردشگري از نمايشگاه ديدن کردند، شکايت داشتند. بازديدکنندگان ما امسال فقط همکاران ما بودند و ما بازديدکننده از مردم عادي که هدف اصلي ما بودند نداشتيم. علت اين امر عدم اطلاع‌رساني و تبليغات بوده است. متاسفانه هيچ اطلاع‌رساني و تبليغاتي از سوي سازمان صدا و سيما براي معرفي نمايشگاه به مردم صورت نگرفت. شخص من، هر شب در ساعت‌هاي مختلف، تمام شبکه‌هاي صدا و سيما را کنترل مي‌کردم و حتي يک دقيقه تبليغ در ارتباط با اين موضوع براي آگاه‌سازي مردم وجود نداشت. اين غفلت اگر از سوي متوليان برگزاري نمايشگاه بود و يا از سوي سازمان صدا و سيما، به هر حال با توجه به هزينه‌هاي زيادي که براي حضور در نمايشگاه شده بود، يک لطمه اقتصادي براي شرکت‌کنندگان در نمايشگاه به ويژه گروه‌هاي هتلي بود. همکاران ما که امسال براي بازديد از نمايشگاه فيتور به اسپانيا رفته بودند بيان مي‌داشتند که در تمام بيلبوردهاي سطح شهر، در رسانه‌ها، در مطبوعات، حتي توسط مقامات براي دعوت مردم به بازديد از نمايشگاه گردشگري تبليغ شده بود. آيا اينگونه قرار است صنعت گردشگري جايگزين صنعت نفت شود. گروه هتل‌هاي کوثر و همکاران ما در اين حوزه، تصميم داريم اگر براي سال آينده توسط متوليان برگزاري نمايشگاه، تدبيري براي اين موضوع انديشيده نشود هيچ کدام از شرکت‌هاي هتلي در نمايشگاه شرکت نکنيم.

همايون ذرقاني

مديرمسئول و سردبير ماهنامه سفر:

    نمايشگاه يا بازار مکاره؟

فلسفه برپايي نمايشگاه‌ و يا هر رويداد تجاري، فرهنگي و اقتصادي آن است تا ويتريني از توانمندي‌ها و ظرفيت‌هاي توسعه‌اي به نمايش گذاشته شود و در کنار آن امکان تعاملات دوجانبه اقتصادي، فرهنگي و گردشگري وجود داشته باشد.

در اين ميان نمايشگاه گردشگري و بازار سفر مکاني است براي خريد و فروش محصولات بازار سفر و در دنيا سابقه طولاني دارد. مهم‌ترين آن نمايشگاه ITB در برلين است که امسال پنجاه و يکمين دوره خود را پشت سر گذاشت و معتبرترين و قديمي‌ترين رويداد مسافرت به شمار مي‌رود که همه ساله در روزهاي پاياني اسفندماه توراپراتورهاي ايراني نيز در آن مشارکت گسترده دارند و براي جذب گردشگر خارجي برنامه‌ريزي مناسبي خواهند داشت.

در کشورمان تجربه برپايي نمايشگاه بين‌المللي در زمينه بازار سفر عمر کوتاهي دارد و شايد بتوان گفت آنچه که در بهمن‌ماه هر سال در محل دائمي نمايشگاه‌هاي بين‌المللي تهران برگزار مي‌شود به تدريج داراي تقويم سالانه است هرچند که عنوان ثابتي هنوز ندارد و پسوند و پيشوندهايي هر زمان بر اساس نياز به آن افزوده مي‌شود. به اين ترتيب تا برند شدن نمايشگاه گردشگري تهران - دستکم تا زمانيکه عنوان مشخصي داشته باشد - هنوز راه درازي در پيش داريم.

حال آنکه برگزارکنندگان چنين نمايشگاهي در شکل اجرايي خود هنوز تکليف آن را به درستي روشن نکرده‌اند. تقريبا در سال‌هاي گذشته با بازار مکاره‌اي روبرو بوده‌ايم که همه چيز در آن عرضه مي‌شود. هم مي‌توانيد بشقاب و فر گاز هتل‌‌ها را تهيه کنيد، هم در محوطه باز برايتان کباب سيخ کنند و هم اينکه در غرفه‌ها موسيقي‌هاي محلي بنوازند و در سالن‌هايي هم البته مراودات تجاري و گفتگوها جريان دارد. چيدمان غيرتخصصي غرفه‌ها به کرات ديده مي‌شود. به طوريکه شما وسط سالني که تجهيزات هتلي مي‌فروشد يک سالن اسپا مي‌بينيد و در سالني ديگر که متعلق به ايرانگردي است، به قدري سرو صدا و آواز دهل زياد است که امکان هرگونه مذاکره تجاري را سلب مي‌کند و البته خود مشارکت‌کنندگان و غرفه‌داران نيز از اين سروصداهاي نمايشي به عذاب افتاده‌اند. بايد بدانيم که بازارگرمي براي نمايشگاه اصول و چارچوبي دارد به طوريکه نبايد اين اجتماعات به يک نمايش و سرگرمي‌هاي سطحي تنزل کند. اما مقايسه‌اي با همان نمايشگاه ITB داشته باشيم و خودمان قضاوت کنيم که تا هدف غايي اين نمايشگاه چقدر فاصله داريم؟

ابتدا از سايت نمايشگاه آلماني ITB شروع مي‌کنيم. در يک مطالعه اجمالي با يک درگاه حرفه‌اي روبرو مي‌شويد که مي‌توانيد با دانلود اپليکيشين و آگاهي از کارگاه‌هاي آموزشي و اطلاع‌رساني از تازه‌ترين برنامه‌ها در طي برگزاري يک نمايشگاه حرفه‌اي برخوردار باشيد. تمامي فهرست مشارکت‌کنندگان در هر دوره نمايشگاه با آدرس دقيق امکان جستجو مهيا است. شما مي‌توانيد از طريق همان سايت با چهره‌هاي مهمي که در نمايشگاه حضور مي‌يايند ارتباط بگيريد و با آنها قرار مذاکره بگذاريد. مهم‌ترين ويژگي اين سايت البته افتخاري است که با صداي بلند اعلام کرده و آن همراهي صدها روزنامه‌نگار و نشريه در اين نمايشگاه است. آنها به رسانه‌هاي تخصصي بسيار بها داده‌اند وآن را پايه رشد و توسعه ارتباطات درون گروهي صنعت گردشگري در مقياس جهاني مي‌دانند.

حال به کشور خودمان برگرديم. به راستي آيا سايت اين نمايشگاه چنين قابليت‌هايي دارد؟ چقدر به مطبوعات تخصصي براي مشارکت در نمايشگاه گردشگري و اساسا هر نمايشگاه ديگري که در تهران برگزارمي‌شود بها مي‌دهيم؟ آن قدرکه  فروش غرفه و سالن به بهاي مختلف و سرسام‌آور براي برگزارکنندگان نمايشگاه مهم است آيا ارتقا فرهنگي و مشارکت گسترده نشريات و مطبوعات در نقد و بررسي رويدادهاي سفر هم مهم بوده است؟ با توجه به اينکه در عصر فناوري ارتباطات و اطلاعات به سر مي‌بريم چرا نبايد يک خبرنامه آنلاين لحظه به لحظه اخبار و گزارش‌ها در قالبي نوآورانه انتشار دهد؟

نياز است تا برگزارکنندگان در دوره‌هاي آتي نسبت به هرچه حرفه‌اي‌تر برگزارکردن چنين نمايشگاه‌هايي اقدام کنند. روش‌هاي برگزاري نمايشگاه و رويدادهاي فرهنگي به نسبت آنچه ما در جهان پيرامون مي‌بينيم فاصله بسيار دارد.

شهرام فشمي

مسئول بازاريابي شرکت تلهکابين توچال:

   جانمايي غرفه خوب نبود، دستاورد چنداني نداشتيم

هدف مجموعه تفريحي توچال از حضور در نمايشگاه، معرفي خدمات جديد و تغييرات ايجاد شده در مجموعه به مردم و تعامل با ساير همکاران در اين حوزه بود. سال گذشته شرکت تله‌کابين رامسر و لاهيجان نيز در نمايشگاه حضور داشتند اما امسال تنها مجموعه تفريحي ما بوديم. از لحاظ آشنايي با تکنولوژي روز نمايشگاه تهران براي ما هيچ کارکردي ندارد حضور ما بيشتر براي معرفي توانمندي‌هاي شرکت و منطقه توچال به مردم است.  در حوزه اطلاع‌رساني بسيار ضعيف عمل شد. من حتي يک تيزر تبليغاتي در سطح شهر و يا در صداوسيما براي اطلاع‌رساني به عامه مردم نديدم. حتي در نشريات تخصصي نيز جز نشريه "هتل" هيچ تبليغي نديدم. به علت اطلاع‌رساني ضعيف نمايشگاه امسال براي ما دستاورد چنداني نداشت. از جانمايي غرفه در بين هتل‌ها راضي نبوديم، سال گذشته نيز جانمايي غرفه در محل خوبي نبود و سرمايه‌گذاري انجام شده دستاوردي برايمان نداشت اما چون حضور شرکت توچال در نمايشگاه تکليف است امسال هم شرکت کرديم. 

به نظر مي‌رسد ضعف تبليغات و اطلاع‌رساني در دهمين نمايشگاه گردشگري و صنايع وابسته، انتقاد مهم و مشترک تمامي فعالين اين حوزه و شرکت کنندگان در نمايشگاه است. پيش از برپايي نمايشگاه، رحماني موحد در پاسخ به خبرگزاري مهر، مبني بر تبليغات محيطي نمايشگاه گفته بود: تا حدود 60 تا 70 درصد رشد در تعداد بيلبوردهاي شهر داشتيم. 9 بيلبورد در شهر فعال است، 500 هزار پيامک به فعالان گردشگري ارسال شده، تعدادي پوستر توزيع و حضورمان در سايت‌ها مشهود است. اما بايد پرسيد آيا 9 ببيلبورد براي اطلاع‌رساني شهروندان شهر تهران بزرگ کافي مي‌باشد؟ و اين 500 هزار پيامک به کدام فعالين گردشگري ارسال شده است؟  سياست‌گذاري نمايشگاه بين‌المللي گردشگري در مسير درستي قرار گرفته است، اما همچنان نيازمند برنامه‌ريزي، توسعه، آموزش و استفاده از تجربه موفق ساير کشورها در زمينه برگزاري نمايشگاه‌هاي گردشگري مي‌باشد.