گردشگري تجاري

همايش‌ها و نمايشگاه‌ها، امکانی برای رونق هتلداری است

  رقیه  خدابنده

از ديرباز سفر از ضرورت‌هاي تجارت بين‌المللي بوده و هر ساله تجار و بارزگان زيادي براي سرمايه‌گذاري‌هاي اقتصادي و انجام مبادلات تجاري به نقاط مختلف دنيا سفر مي‌كنند.
 در تعريف امروزي، سفر به قصد كسب و كار  را  گردشگري تجاري تعريف مي‌شود. در حال حاضر برگزاري همايش‌هاي بين‌المللي، نمايشگاه‌هاي  تجاري، كارگاه‌ها و دوره‌هاي آموزشي در اقصي‌ نقاط دنيا باعث رواج اين نوع از گردشگري گرديده است و سالانه تعداد زيادي از گردشگران تجاري، روانه كشورهاي برگزاركننده اين رويدادهاي اقتصادي مي‌شوند. به تبع آن نیز درآمدهای قابل توجهی از این گردهمایی‌ها نصیب کشورهای فعال در این حوزه می‌شود.
یکی از امتیازات  گردشگری تجاری، متداول بودن آن در فصولی است که اوج فعالیت‌های اقتصادی است. در واقع این گردشگری بر خلاف سایر شاخه‌های گردشگری، وابسته به تعطیلات نیست.
از این رو هتل‌ها و آژانس‌های مسافرتی در کنار بنگاه‌های برگزارکننده گردهمایی‌های  تجاری، تلاش دارند تا با برنامه‌ریزی برگزاری نمایشگاه‌ها در فصول رکود سفر، سطح اشغال هتل‌ها و مراکز اقامتی را بالا ببرند.
از ویژگی‌های گردشگران تجاری نیز به این نکته اشاره داشت که آن‌ها در  یک مکان توقف دارند و در همان محل هزینه می‌کنند و غالب آنان برای غذا و محل اقامت خود هزینه خوبی پرداخت می‌کنند. از سوی دیگر، این گردشگران بعد از فراغت از کسب و کار و فعالیت‌های بازرگانی به گردش و فعالیت‌های تفریحی می‌پردازند.
از مزیت‌های دیگر گردشگري تجاري، شناخت بيشتر فعالان اقتصادي از امكانات تجاري و صنعتي و همچنين گردشگري كشور ميزبان مي‌شود و اين خود مي‌تواند زمينه‌ساز سرمايه‌گذاري بيشتر را در آن منطقه مورد نظر باشد.
یکی از عوامل موثر در جذب گردشگران تجاری، ایجاد امنیت در روابط بازرگانی و افزایش ضریب رضایتمندی طرف‌های مقابل است.
ارایه خدمات اقامتی، تجاری و تفریحی مناسب از موارد تاثیرگذاری است که با مهیا کردن رفاه در سطحوح فردی و اجتماعی می‌تواند نقش بسزایی در این رابطه ایفا نماید.
در این میان نباید از نقش امکانات مناسب حمل و نقل، برخورداری از شبکه‌های پرسرعت اینترنتی و امکانات مجهز و مدرن برای برگزاری همایش‌ها و نمایشگاه‌های بین‌المللی، با توجه به موضوع آن‌ها نیز غافل بود.
در حال حاضر آمار برگزاری نمایشگاه‌ها در کشورهای حاشیه خلیج فارس و چین رو به افزایش است و کشورهای اروپایی نیز با ثبت نمایشگاه‌های پربیننده خود، پاي ثابتی در این بازار دارند. در سال 2001 شهر كوچك گلدكوست كه به عنوان نمونه مورد بررسي قرار گرفته است از بازار نشست‌هاي تجاري 606 ميليون دلار درآمد كسب كرد. مركز اجلاس و نمايشگاه 118 ميليون دلاري شهر كه در سال 2004 به بهره‌برداري رسيد، مي‌تواند 6 هزار هيات را ميزباني كند.
به گفته کارشناسان گردشگری، با توجه به بحران اقتصادی موجود در آمریکا و اروپا، ورود سرمایه‌گذاران و گردشگران تجاری به آسیا در ماه‌های اخیر افزایش داشته است.
گزارش‌ها حاکی از این است که با سقوط نظام بانکی، خسارات زیادی را متحمل شده‌اند و این مساله باعث شده است تا آن‌ها برای رشد و بقای خود به بازارهای آسیایی همچون هنگ کنگ، سنگاپور، ژاپن، چین و هند روی بیاورند. پیش بینی می‌شود تا سال 2012 با رشد 9 درصدی، چیزی حدود 80 میلیون گردشگر تجاری   به این قاره سفر کنند.  
نکته قابل تامل در این میان، سهم ناچیز کشورمان از این بازار سودآور است در حالی که تجار و بازرگانان خارجی که به ایران سفر کرده‌اند، اذعان دارند؛ ایران از همه نظر و به خصوص از نظر تکنولوژیک، نسبت به کشورهای خلیج فارس  و خاورمیانه در جایگاه بالاتری قرار دارد.
 این در شرایطی است که ايران به دليل قرار گرفتن در مسير تجاري آسياي ميانه، امكانات بندري، قرار گرفتن در مسير ارتباط تجاري تركيه با شرق و قرار داشتن در موقعيت مناسب براي ورود به بازار افغانستان، عراق و آسياي ميانه، امكان مناسبي براي بهره‌گيري از گردشگري تجاري دارد.
باید توجه داشت که استفاده از این مزیت نسبی، ضمن تبلیغات و اطلاع‌رسانی جامع و فراگیر در سطح دنیا، مستلزم فراهم نمودن منابع و امکانات لازم است.
در این ارتباط می‌توان به سازمان‌های گردشگری، هتلداری و مراکز برپایی  همایش‌ها به منظور جذب برگزاری اجلاس‌های بین‌المللی و رویدادهای تجاری اشاره کرد.
علاوه بر آن برخورداری از مشوق‌های رایج و معمول در جذب مسافر همچون كاهش مشكلات سفر گردشگران تجاري به ايران از جمله صدور رواديد كوتاه‌مدت و فوري و تخفیف‌های ارزی و سرگرمی‌های عمومی مي‌تواند علاوه بر توسعه نمايشگاه‌هاي تجاري، صنعت گردشگري کشور را نیز توسعه می‌دهد.
كارشناسان بر اين باورند كه برگزاري نمايشگاه‌ها و همایش‌های بين‌المللي در كشور و توسعه گردشگري تجاري، مي‌تواند به عنوان دروازه ورود گردشگر خارجي به ايران مطرح باشد.
از طرف دیگر گردشگران اقتصادي به دليل این كه با بخش‌هاي پيشرفته كشور در ارتباط هستند، مي‌توانند در تغيير نگرش كشورهاي خارجي به توسعه‌يافتگي ايران سهيم باشند.